• HAKKIMIZDA
  • AVUKATLARIMIZ
  • UZMANLIK ALANLARIMIZ
    • Şirketler Hukuku
    • Ticaret Hukuku
    • İnşaat ve Gayrimenkul Hukuku
    • Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukuku
    • İdare Hukuku
    • Vergi Hukuku
    • Bilişim ve Elektronik Ticaret Hukuku
    • Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri
  • SEKTÖRLER
    • Gayrimenkul ve Yatırım
    • Enerji ve Doğal Kaynaklar
    • Ulaşım ve Lojistik
    • Kimya ve Petrol Ürünleri
    • Tarım, Gıda ve Perakende
    • Sağlık ve İlaç
    • Telekomünikasyon ve E-ticaret
    • Eğitim ve Turizm Yatırımları
    • Girişimcilik ve Start-up
    • Sigorta ve Reasürans
    • Finansal Hizmetler
  • YAYINLAR
  • İLETİŞİM
TR 🇹🇷
EN 🇬🇧

Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınma ve Tenfizi

Home - Makaleler - Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınma ve Tenfizi

Kategoriler
Arşiv

Sosyal Medya

Linkedin Twitter Facebook-f Instagram

+90 (216) 464 12 12

[email protected]

  • Haziran 9, 2020
Mahkeme kararları kural olarak sadece verildikleri ülkede hüküm ve sonuç doğururlar. Yabancı bir ülkede verilmiş olan mahkeme kararının Türkiye’de hüküm ifade edebilmesi ve uygulanabilmesi için bu kararın Türkiye’de tanınması ve tenfizi gerekmektedir. Türk  hukukunda  tanıma ve tenfiz için aranan şartlar 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun (“MÖHUK”) 50-59. maddeleri arasında düzenlenmiştir.

Tanıma kavram olarak, yabancı bir ülke mahkemesi tarafından verilmiş bir kararın, Türk  mahkemelerinde “kesin hüküm” olarak tanınmasıdır. Tanınan yabancı mahkeme kararları Türk hukukunda kesin hüküm ve kesin delil olmak üzere iki ayrı etkiye sahip olur. Bu doğrultuda, tanıma ile yabancı ülkede verilen karar Türk mahkemelerinde verilmiş gibi hüküm ve sonuç doğurur.

Tenfiz ise, yabancı bir ülke mahkemesi tarafından verilmiş ve kesinleşmiş olan kararın, Türkiye’de icrasının temin edilebilmesine yarayan usule denir. Mahkeme kararlarının verildikleri ülke dışında icra kabiliyetine sahip olabilmeleri için mutlaka tenfiz davası denilen ikinci bir davaya gerek vardır ve bu davalarla doğrudan icraları sağlanır.

A. Tanıma ve Tenfiz için Şartlar

MÖHUK madde 50/1 uyarınca, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilamların Türkiye’de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır.

Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin ilk şart, kararın bir mahkeme  tarafından verilmiş olmasıdır. Burada  önemli  olan  husus  kararı  veren yabancı makamın mahkeme fonksiyonuna sahip olması ve yargılamada tarafsız ve bağımsız hareket edebilmiş  olmasıdır.

Diğer bir husus ise, yabancı mahkeme kararının hukuk davalarına ilişkin olması şartıdır. Bu bağlamda, kararın hukuk mahkemelerinden verilmesi şart olmayıp, verilen kararın özel  hukuk ilişkilerinden doğan bir ihtilafı çözmek için verilmiş olması yeterlidir. Tarafların, özel hukuk kişisi veya kamu kurumu olması da fark etmez.

Yabancı mahkemelerce verilen kararların Türk mahkemelerince tanınmasına veya tenfizine  karar verilebilmesi için gereken şartlardan diğer birisi de tanıma veya tenfize konu olacak yabancı mahkeme kararının kesinleşmiş olmasıdır. Kararın kesinleşip kesinleşmediğini ise kararın verildiği yer hukukuna göre tespit etmek gerekir.

B. Tanıma ve Tenfizin Esasa İlişkin Şartları

MÖHUK madde 54, yabancı mahkeme kararlarının Türk hukukunca tanınması veya tenfiz edilebilmesi için esasa ilişkin dört şart belirlemiştir. Bunlardan sadece mütekabiliyet şartı  tanıma bakımından aranmamakta olup diğer üç şart ise hem tanıma hem tenfiz için geçerlidir (madde 58/1 MÖHUK).

I.  İlamın Verildiği Devlet ile Türkiye Arasında Mütekabiliyetin Bulunması

MÖHUK madde 54/1 a bendi uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti ile ilamın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilamların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiili uygulamanın bulunması gerekmektedir. Karşılıklılık akdi, kanuni veya fiili olabilmektedir.

II. İlamın, Türk Mahkemelerinin Münhasır Yetkisine Girmeyen Bir  Konuda  Verilmiş Olması veya Davalının İtiraz Etmesi Şartıyla İlamın, Dava  Konusu veya Taraflara Gerçek Bir İlişkisi Bulunmadığı Halde Kendisine Yetki Tanıyan Bir Devlet Mahkemesince Verilmemiş Olması

Türk mahkemesinin münhasıran yetkili olduğu konularda yabancı mahkeme kararının tanınması veya tenfizi mümkün değildir. Türk hukukunda kamu düzenine ilişkin yetki  kurallarından bazıları münhasır yetki hükmüdür. Örneğin, HMK madde 12’de düzenlenen taşınmazların aynına ilişkin davalara dair yetki kuralının münhasır nitelikte olduğu kabul  edilmektedir. Bu sebeple yabancı mahkemelerin Türkiye’deki gayrimenkullara ilişkin kararlarının tanınması söz konusu olamaz.

III. Hükmün Kamu Düzenine Açıkça Aykırı Bulunmaması

Kamu  düzenine aykırılık yabancı mahkeme kararının Türk mahkemeleri önünde tanıma ve tenfizini engeller.

Tanıma ve tenfiz davalarında, yabancı bir kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı sayılabilmesi için, kararda yer alan hüküm fıkrasının Türk Hukukunun temel değerlerine, Türk toplumunun genel adap ve ahlak anlayışına, Anayasa’da yer alan temel hak ve  özgürlüklere, hukuk sisteminin temel ilkelerine aykırı olması gerekir. Bu bağlamda, yabancı bir kararın Türk kamu düzenine aykırılığı incelenirken maddi hukukun yanı sıra, usul hukukuna hakim olan temel ilke ve prensiplere aykırılık olup olmadığı da bu kapsamda dikkate alınır. Bu kontrol hakim tarafından re’sen yapılacaktır.

IV. Kararın Davalının Savunma Haklarına Uygun Davranılarak Verilmiş Olması

O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin bu hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması gereklidir.

C. Tanıma ve Tenfiz Davalarında Yargılama Usulü

Tanıma ve tenfiz davaları basit yargılama usulüne göre görülecektir (MÖHUK madde 55/1).

D. Tanıma ve Tenfiz Davalarında Taraflar

MÖHUK’un 52. maddesine göre yabancı bir mahkeme kararının tenfiz edilmesinde hukuki yararı bulunan herkes tenfiz isteminde bulunabilir. Maddenin lafzında her ne kadar sadece tenfiz kelimesini kullanmış olunsa da, bu hükmün yabancı mahkeme kararlarının tanınması  talebinde de uygulanacağı kabul edilmektedir.

Tenfiz istemi dilekçe ile olur. Dilekçede aşağıdaki hususlar yer alır (MÖHUK madde 52):

  • Tenfiz isteyenle, karşı tarafın ve varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad, soyad ve adresleri
  • Tenfiz konusu hükmün hangi devlet mahkemesinden verilmiş olduğu ve mahkemenin adı ile ilamın tarih ve numarası ve hükmün özeti
  • Tenfiz, hükmün bir kısmı hakkında isteniyorsa bunun hangi kısım olduğu.

Dava dilekçesinde bulanacak unsurlara ek olarak dava dilekçesine bazı belgeler eklenmelidir (MÖHUK m. 53):

  • Yabancı mahkeme ilamının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya ilamı veren yargı organı tarafından onanmış örneği ve onanmış tercümesi
  • İlamın kesinleştiğini gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesi.

E. Görevli ve Yetkili Mahkeme

Tenfiz kararları hakkında görevli mahkeme asliye mahkemesidir (MÖHUK madde 51).  MÖHUK’ta tanıma ve tenfiz talepleri için görevli mahkemenin açıkça asliye mahkemesi olduğu ifade edilerek, açılacak davalarda iş, ticaret, aile mahkemeleri gibi diğer asliye mahkemelerinin de kendi alanlarına giren hususlarda görevli olabileceği kabul edilmektedir.

Tanıma ve tenfiz davasında yetkili mahkeme MÖHUK madde 51/2’de düzenlenmiştir. İlgili  maddeye göre bu kararlar kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri,  yoksa sakin olduğu yer mahkemesinden, Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebilir.

—-

Daha fazla bilgi ve sorularınız için:

Av. Dr. Ata TORUN ([email protected])

tr.hansu.av.tr  |  +90 216 464 12 12

© Hansu Avukatlık Ortaklığı

Hansu Avukatlık Ortaklığı, yerli ve uluslararası müvekkillerine özellikle gayrimenkul, şirketler, vergi, enerji ve fikri mülkiyet hukuku alanında hizmet veren bir avukatlık ortaklığıdır. Bu makale Türkiye’de hukuk alanındaki gelişmeleri paylaşmak amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki bir görüş veya yönlendirme olarak düşünülmemelidir. Özel sorular ve sorunlar bakımından hukuki danışman görüşü alınmalıdır.

PDF İNDİR

HANSU, uzun yıllara dayanan tecrübesi ile hukukun birçok alanında profesyonel hizmet veren uluslararası bir hukuk bürosudur. Bizler, yurt içinde ve yurt dışında sağlam işbirliklerimizin yanı sıra farklı uzmanlık alanlarında akademik başarı göstermiş profesyonel avukatlardan oluşan kurumsal bir avukatlık bürosuyuz.

TELEFON

+90 216 464 12 12

E-POSTA:

[email protected]

İSTANBUL OFİS İLETİŞİM

Sahrayıcedit Mah. Güzide Sok. Şişikler Plaza No:14/5 Kozyatağı – İstanbul
Posta Kodu: 34734

HANSU LONDON LIMITED

LONDRA OFİS İLETİŞİM

+44 20 4524 74 88
60 Cannon Street Londra İngiltere
Post Code: EC4N 6NP

SOSYAL MEDYA

Linkedin Twitter Facebook-f Instagram
  • Kullanım Şartları
  • KVK Aydınlatma Metni
  • Çerez Politikası
  • Yasal Uyarı
  • Kullanım Şartları
  • KVK Aydınlatma Metni
  • Çerez Politikası
  • Yasal Uyarı
We use cookies on our website to give you the most relevant experience by remembering your preferences and repeat visits. By clicking “Accept All”, you consent to the use of ALL the cookies. However, you may visit "Cookie Settings" to provide a controlled consent.
Cookie SettingsAccept All
Manage consent

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
CookieDurationDescription
cookielawinfo-checkbox-analytics11 monthsThis cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Analytics".
cookielawinfo-checkbox-functional11 monthsThe cookie is set by GDPR cookie consent to record the user consent for the cookies in the category "Functional".
cookielawinfo-checkbox-necessary11 monthsThis cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookies is used to store the user consent for the cookies in the category "Necessary".
cookielawinfo-checkbox-others11 monthsThis cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Other.
cookielawinfo-checkbox-performance11 monthsThis cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Performance".
viewed_cookie_policy11 monthsThe cookie is set by the GDPR Cookie Consent plugin and is used to store whether or not user has consented to the use of cookies. It does not store any personal data.
Functional
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytics
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
Others
Other uncategorized cookies are those that are being analyzed and have not been classified into a category as yet.
SAVE & ACCEPT